- Ngày ở nhà, các anh ở làng em từ mặt trận trở về. Các anh ấy kể chuyện chiến đấu, chuyện trên đường hành quân, trên những địa danh các anh ấy đã đi qua và những kỷ niệm... Em ngồi nghe, chỉ biết nghe thôi chứ không tham dự được câu nào. Làm sao mà góp chuyện được khi mà mình chưa từng sống như họ. Em thèm muốn được như họ quá. Nghe họ kể lòng cứ tức anh ách... Bây giờ thì đàng hoàng rồi. Chuyến này có về, ngồi  kể cả tuần cũng không hết chuyện.

Nghe tiếng nói, tiểu đoàn trưởng đã tìm đến. Anh đằng hắng từ xa, hỏi tới:

- Các cậu chưa ngủ à, chuyện gì mà vui vẻ thế?

- Dạ, tâm sự tí tỉnh thôi, thủ trưởng ạ!

Tôi ngồi dịch sang một bên nhường chỗ cho tiểu đoàn trưởng. Anh lom khom chui qua sợi dây tăng, ngồi xổm xuống cạnh Hải, quàng tay qua vai Hải một cách tự nhiên.

- Mai đi sớm đấy - anh nói - Dốc khá cao và dài. Vượt được nó mất những sáu tiếng đồng hồ. Nhớ đóng nước cho đầy bi-đông kẻo lên đỉnh khát mà hết nước thì khốn! Dốc này ngày xưa tớ đã đi rồi. Hồi ấy chúng tớ đi vất vả hơn bây giờ nhiều. Con đường mòn đã được hình thành như bây giờ đâu, cứ cầm dao phát cây mà đi. Lên tới đỉnh, tầm mắt nhìn được giải phóng khỏi lá rừng bít bưng, trông về hướng đông xa xa, thấy đồng bằng thoai thoải, lòng phơi phới...

5.5.1971

Nguyên nhẩm tính đã được bao ngày đi trong rừng. Anh thở hắt một cái thật mạnh:  "Nửa tháng rồi!". "Nửa tháng trên Trường Sơn".

Nguyên sẽ gửi ngay thư về nhà, báo cho gia đình biết về tình hình ở đây để yên tâm. Chốc nữa thôi, sau bữa cơm sáng, Nguyên sẽ viết. Hôm nay đơn vị dừng chân nghỉ lấy sức hai ngày. Toàn đơn vị mắc võng dọc theo hai bờ suối. Anh em được nghỉ ngơi, tắm giặt hò hét thoải mái dưới lòng suối. Chuyện xảy ra ngày hôm qua, họ thật chóng quên, không những thế, mấy tay nằm cạnh sáng nay còn rủ Nguyên đi chơi thăm một đơn vị thanh niên xung phong đóng gần đấy. Nguyên chẳng tiện từ chối, đi theo họ. Nguyên rủ tôi cùng nhập cuộc. Tôi cũng "chẳng tiện từ chối": Ừ thì đi!

Chúng tôi chui qua những lùm cây tươi tốt, nơi ẩn náu của những mái nhà binh trạm. Dọc theo con đường mòn rẽ xuống khe suối nhỏ, Nguyên gợi chuyện xảy ra ngày hôm qua. Hôm qua, vừa dời khỏi BT27 thì đơn vị bị lộ đội hình. Chúng tôi không  một  ai chịu nhận là lỗi  do đội  hình hành quân của đơn vị mà là do khói của mấy nhà bếp BT27 bốc cao quá, "cái con bé cấp dưỡng có lúm đồng tiền ở má ấy, hễ cơm cạn, củi còn cháy là cứ lôi ra vứt bừa ngoài cửa bếp, khói cứ đùn lên...". "Chẳng hẳn, có khi tại mấy chiếc ô tô chở hàng vào BT27 rồi nằm lì cả đêm ở đó...".

- Nằm lì thì có làm sao, ngụy trang trên xe kỹ, trời mà biết được!

- Ấy, chưa chừng, đêm qua nó bay nhiều. Phương tiện trinh sát của chúng không thiếu. Mấy "con mẹ" OV10 réo thật dai dẳng...

- Nó dùng tia hồng ngoại...

- Nó đến đánh lúc ấy khoảng sáu giờ nhỉ?

Hai chiếc OV10 đến đánh lúc sáu giờ. Chúng liệng xuống thấp và phóng lựu đạn vào đúng khu vực BT27. Đạn nổ chát chúa, cây rừng rào rào đổ. Chúng tôi được lệnh vừa ẩn nấp vừa chạy về phía trước. Theo dự đoán của chính trị viên Hòa, chốc nữa máy bay oanh tạc sẽ đến, cần vượt nhanh ra khỏi khu vực này. Lựu đạn và rốc-két trên hai chiếc OV10 nổ vương vãi  bên đường. Chúng tôi vừa qua khỏi một con dốc đã nghe tiếng động cơ của B57 lượn vòng trên cao. Đơn vị không ai việc gì cả. Nghe anh em tự kháo với nhau rằng ai cũng đều bị "những quả đạn hú vía" nổ ngay bên cạnh nhưng may mắn không bị "tới".

- Thế là... cậu còn sống nhăn răng ra đây - Nguyên búng vào mũi Hải một cái - có thế thôi mà nghe cậu tường thuật cứ như cậu ở âm ti chui lên ấy!
Hải cười ngượng nghịu:

- Quả là sợ thật đấy anh Nguyên ạ. Buổi đầu mà... Còn anh, cái buổi đầu ấy cảm giác nó ra làm sao?

- Tớ? Tớ là tớ qua rồi, qua từ cái ngày còn ở dân quân, vác 12 ly 7 ra đồi chọi với nó ấy. Chỉ có lạ với các loại OV10 và B57 này. Tớ chưa xáp mặt bao giờ.

Nguyên quê ở một vùng chiêm trũng, nước lúc nào cũng trắng đồng, đôi xà cạp quấn chân chẳng bao giờ khô, mưa xuống ếch nhái kêu râm ran, kêu đến nỗi - Nguyên thổ lộ với tôi - "không nguôi cái nhớ" tiếng râm ran ngoài đồng nước ở quê nhà mỗi khi mưa xuống ở đây!

Tôi cười thông cảm. "Đường ra trận, ai mà không mang theo trong mình những suy nghĩ riêng tư, những kỷ niệm bộn bề về gia đình, về bạn bè, về những gì đã gắn bó với mình qua từng chặng đường trưởng thành... và cả những gì thuộc về khung cảnh thiên nhiên mang nặng màu sắc quê hương mình như Nguyên ấy: tiếng "râm ran"...".
Nguyên cười ngắt lời tôi:

- Cái đó là nhỏ!...

Một bức ký họa của Hoàng Thượng Lân trong chiến trường

* * *

Chúng tôi dừng lại ở cái bậc lên xuống. Bậc không cao. Sáu bước thôi là "chạm" ngay một cái lán rộng chứa một cái bàn bóng bàn tự làm lấy bằng các mảnh gỗ đựng khí tài. Hai cây vợt "mút" hẳn hoi để giữa bàn nhưng không có người chơi.

Khu vực của đơn vị thanh niên xung phong ở sâu và kín. Đi dưới suối, nếu không chú ý thì không biết chỗ đóng quân của họ.

Lên hết sáu bước, chúng tôi ngồi cả lên cái bàn bóng bàn, lắng nghe tiếng hát từ trên cao vọng xuống. Một giọng nữ đang hát bài Rừng xanh vang tiếng Ta Lư.

- Thúy Hà Trường Sơn đấy!

- Giọng tốt đấy chứ. Nghe thủ trưởng bảo, ngày kia đi tiếp sẽ được gặp một bản Vân Kiều và cây đàn Ta Lư của họ...

(còn tiếp)

( Theo Thanh niên online).